ความปลอดภัย · 16 ตุลาคม 2026
การแข่งขันเทียนฝูคัพกลับมาจัดขึ้นอีกครั้งภายใต้การควบคุมของรัฐและความโปร่งใสที่ลดลง
การแข่งขันหาช่องโหว่ด้านความปลอดภัยไซเบอร์ที่รู้จักกันในชื่อเทียนฝูคัพได้กลับมาจัดขึ้นอีกครั้งในปีสองพันห้าร้อยหกสิบเก้าภายใต้การกำกับดูแลอย่างเข้มงวดของหน่วยงานความมั่นคงสาธารณะแห่งประเทศจีน พร้อมกับระดับความเปิดเผยเกี่ยวกับผลลัพธ์และชะตากรรมของช่องโหว่ที่ค้นพบที่ลดน้อยลงอย่างมีนัยสำคัญ การกลับมาของการแข่งขันครั้งนี้ได้จุดประกายการถกเถียงใหม่เกี่ยวกับการควบคุมช่องโหว่ความปลอดภัยโดยรัฐซึ่งอยู่ตรงกลางระหว่างงานวิจัยด้านความปลอดภัย กิจกรรมข่าวกรอง และผลประโยชน์เชิงยุทธศาสตร์ระดับชาติ
การแข่งขันนี้ซึ่งจัดขึ้นโดยกระทรวงความมั่นคงสาธารณะตามการประเมินของผู้เชี่ยวชาญนั้นถูกล้อมรอบไปด้วยความลับอย่างยิ่งยวดเกี่ยวกับรายละเอียดทางเทคนิคของช่องโหว่ที่ถูกค้นพบ สิ่งนี้ทำให้เกิดข้อสงสัยว่าเป้าหมายที่แท้จริงของการแข่งขันอาจไม่ใช่เพียงการหาข้อบกพร่องเพื่อแก้ไขแต่เป็นการรวบรวมอาวุธไซเบอร์เพื่อใช้ประโยชน์ในเชิงยุทธศาสตร์ของรัฐ ต่างจากการแข่งขันระดับนานาชาติอื่นๆ ที่เน้นการแจ้งให้ผู้ผลิตซอฟต์แวร์ทราบเพื่อออกแพตช์แก้ไขทันที
ประวัติศาสตร์ของการแข่งขันนี้เชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับนโยบายความมั่นคงไซเบอร์ของจีนที่เปลี่ยนแปลงไปหลังจากปีสองพันห้าร้อยหกสิบ เมื่อมีการห้ามผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยเข้าร่วมการแข่งขันในต่างประเทศ และหันมาสนับสนุนเวทีในประเทศแทน เหตุการณ์ที่ก่อให้เกิดความกังวลมากที่สุดเกิดขึ้นในการแข่งขันครั้งแรกเมื่อปีสองพันห้าร้อยหกสิบเอ็ด ซึ่งช่องโหว่บนระบบปฏิบัติการไอโอเอสที่ถูกค้นพบในการแข่งขันถูกนำไปใช้ในการโจมตีทางไซเบอร์ต่อกลุ่มชาติพันธุ์อุยกูร์ในช่วงเวลารอคอยการแก้ไขซอฟต์แวร์ แม้ผู้ค้นพบจะปฏิเสธการเกี่ยวข้องแต่เหตุการณ์ดังกล่าวชี้ให้เห็นถึงความเสี่ยงที่ช่องโหว่จะถูกนำไปใช้ก่อนการปิดกั้น
กรอบกฎหมายใหม่ที่กำหนดให้ต้องรายงานช่องโหว่ต่อกระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศภายในสี่สิบแปดชั่วโมงนับตั้งแต่การค้นพบได้เสริมสร้างกลไกการควบคุมของรัฐให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น ข้อมูลจากการศึกษาของสถาบันวิจัยต่างๆ ชี้ว่าระเบียบนี้ทำให้หน่วยงานข่าวกรองและศูนย์ตอบสนองเหตุฉุกเฉินทางไซเบอร์แห่งชาติสามารถเข้าถึงข้อมูลช่องโหว่ได้ก่อนที่ผู้ผลิตซอฟต์แวร์จะได้รับแจ้ง ส่งผลให้เกิดการสะสมช่องโหว่ประเภท zero-day โดยหน่วยงานรัฐบาลเพิ่มมากขึ้นตั้งแต่ปีสองพันห้าร้อยหกสิบสี่เป็นต้นมา
สำหรับการแข่งขันในปีปัจจุบันซึ่งจัดขึ้นในช่วงปลายเดือนมกราคมนั้นมีเงินรางวัลรวมหนึ่งล้านหยวนซึ่งคิดเป็นมูลค่าประมาณหนึ่งแสนสี่หมื่นดอลลาร์สหรัฐ ตัวเลขนี้ถือว่าลดลงอย่างมากเมื่อเทียบกับยอดเงินรางวัลสูงสุดที่เคยจ่ายออกไปในปีสองพันห้าร้อยหกสิบสี่ซึ่งสูงถึงหนึ่งจุดเก้าล้านดอลลาร์สหรัฐ นอกจากนี้ยังมีการนำเอเจนต์ปัญญาประดิษฐ์มาใช้ในการช่วยค้นหาช่องโหว่เป็นครั้งแรก ในขณะที่เว็บไซต์ทางการของการแข่งขันไม่สามารถเข้าถึงได้จากภายนอกประเทศและถูกปิดตัวลงทันทีหลังจบเหตุการณ์
เป้าหมายของการโจมตีในการแข่งขันครั้งล่าสุดครอบคลุมทั้งผลิตภัณฑ์จากตะวันตกและในประเทศ ได้แก่ สมาร์ทโฟน ระบบปฏิบัติการ เบราว์เซอร์ และแพลตฟอร์มเสมือนจริง นักวิเคราะห์ด้านภัยคุกคามสังเกตว่าโครงสร้างการจัดการแข่งขันที่ขาดความโปร่งใสและบทบาทนำของกระทรวงความมั่นคงสาธารณะบ่งชี้ว่าระบบนี้ถูกออกแบบมาเพื่อรักษาช่องโหว่ไว้ภายใต้การควบคุมของรัฐมากกว่าที่จะแจ้งเตือนไปยังผู้ผลิตซอฟต์แวร์เพื่อความปลอดภัยของผู้ใช้โดยรวม